1 Tầm Quan Trọng Của Dinh Dưỡng

Từ thời xưa, danh y Hippocrates đã nhấn mạnh: "Mọi bệnh tật đều bắt đầu từ ruột" và "Đi bộ là phương thuốc tốt nhất của con người".

Nhà phát minh Thomas Edison cũng từng khẳng định: "Người bác sĩ của tương lai sẽ không cho thuốc men, nhưng khiến bệnh nhân của mình quan tâm tới vấn đề chăm sóc thể chất con người, tới chế độ ăn uống, tới nguyên nhân và sự phòng bệnh". 

Chế độ ăn uống hợp lý là phương pháp duy trì sức khỏe hiệu quả nhất. Trong đó, protein (chất đạm) là một nhóm chất thiết yếu không thể thiếu.

2 Khái Niệm Về Protein

Protein là một dưỡng chất đa lượng đặc biệt quan trọng trong chế độ ăn hàng ngày. Chúng được cấu tạo từ các chuỗi axit amin. Có tổng cộng 20 loại axit amin tham gia vào quá trình tạo nên các cấu trúc trong cơ thể người.

Hệ y khoa chia chúng thành hai nhóm chính:

• Axit amin không thiết yếu (11 loại): Cơ thể con người có khả năng tự sản xuất được.
• Axit amin thiết yếu (9 loại): Cơ thể không thể tự sản xuất mà bắt buộc phải bổ sung từ các loại thực phẩm bên ngoài.

Cơ thể không có chức năng dự trữ lượng protein dư thừa. Nếu thức ăn hàng ngày không cung cấp đủ lượng chất đạm cần thiết, cơ thể sẽ tự phân giải mô cơ bắp hiện có để lấy axit amin duy trì sự sống. Do đó, việc nạp protein hằng ngày là yêu cầu bắt buộc.

3 Vai Trò Của Protein Đối Với Cơ Thể

Protein tạo nên cấu trúc của cơ bắp, da, tóc và móng tay. Chất này cũng quyết định tốc độ làm lành các vết thương.Hỗ trợ trao đổi chất và nội tiết: Nhiều loại enzyme và hormone trong cơ thể có bản chất là protein (ví dụ như hormone insulin giúp điều hòa lượng đường huyết).

Ngoài ra, các kháng thể sẽ giúp cơ thể nhận diện và chống lại vi khuẩn, virus đều được cấu tạo từ protein. Việc thiếu hụt chất đạm sẽ làm suy giảm trực tiếp sức đề kháng.

Vận chuyển dưỡng chất: Protein giúp vận chuyển oxy và các chất dinh dưỡng đi khắp các cơ quan trong cơ thể.

4 Lượng Protein Cần Thiết Mỗi Ngày

Nhu cầu protein thay đổi tùy theo cân nặng, độ tuổi và mức độ hoạt động thể chất:

Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia: lượng protein tối thiểu cho người trưởng thành là 1,13 gram/kg cân nặng mỗi ngày. Năng lượng từ chất đạm nên chiếm từ 13% đến 20% tổng năng lượng khẩu phần ăn hàng ngày của người Việt Nam.

Các trường hợp đặc biệt: Người cao tuổi (bắt đầu có dấu hiệu teo cơ), phụ nữ mang thai hoặc người tập thể thao cần lượng protein cao hơn thông thường để đáp ứng nhu cầu duy trì cơ bắp hoặc phát triển thai nhi.Khoa học chỉ ra rằng mỗi người nên chia đều lượng protein vào các bữa ăn trong ngày, với lượng dao động khoảng 15 đến 30 gram mỗi bữa để hệ tiêu hóa hấp thu tốt nhất.

5 Phân Loại Nguồn Cung Cấp Protein

Mọi người nên kết hợp đa dạng hai nguồn protein sau đây vào bữa ăn:

Protein động vật (thịt, cá, trứng, sữa): Được phân loại là "protein hoàn chỉnh" vì chứa đầy đủ 9 loại axit amin thiết yếu. Tuy nhiên, theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, người dân chỉ nên tiêu thụ protein động vật ở mức 30% đến 35% tổng lượng protein nạp vào hàng ngày để hạn chế hấp thu lượng mỡ xấu gây ra bệnh tim mạch.

Protein thực vật (các loại đậu, hạt, ngũ cốc): Mặc dù một số loại thực vật bị thiếu đi một vài axit amin thiết yếu (gọi là protein không hoàn chỉnh), nhưng nếu người dân ăn đa dạng nhiều loại thực vật kết hợp trong ngày thì vẫn sẽ cung cấp đủ dưỡng chất. Đạm thực vật rất tốt cho hệ tiêu hóa, không chứa cholesterol và giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch.

6 Rủi Ro Khi Ăn Thiếu Hoặc Thừa Protein

Trạng thái thiếu protein: Cơ thể sẽ bị teo cơ bắp, luôn cảm thấy mệt mỏi, rụng tóc, các vết thương rất lâu lành và rất dễ mắc bệnh truyền nhiễm do hệ miễn dịch hoạt động kém.

Trạng thái thừa protein: Việc cố gắng ăn thật nhiều thịt cá để tăng cơ bắp không đem lại tác dụng như mong đợi. Ngược lại, lượng đạm dư thừa sẽ tạo áp lực rất lớn khiến thận phải làm việc quá tải để đào thải lượng ure độc hại ra ngoài.

Tóm lại: Để có một cơ thể khỏe mạnh, mọi người cần chú ý bổ sung lượng protein vừa đủ mỗi ngày từ các thực phẩm tự nhiên, ưu tiên sự kết hợp giữa đạm động vật và đạm thực vật. Nếu bữa ăn hàng ngày đã đáp ứng đầy đủ dưỡng chất, bạn không nhất thiết phải mua thêm các sản phẩm bổ sung đắt tiền.

Tài liệu tham khảo

1. Edison, T. A. (n.d.). Danh ngôn về y học và sức khỏe. 

2 Hippocrates. (n.d.). Hippocratic Writings.

3 Lambert, R. (2022). Khoa học về dinh dưỡng (The Science of Nutrition) (H. D. Minh, Dịch). Nhã Nam & Nhà xuất bản Dân Trí.

4 Mayo Clinic. (2024). Are you getting too much protein? Mayo Clinic Health System. (Nguồn thông tin khoa học tham khảo cho khuyến nghị chia nhỏ lượng protein từ 15 - 30 gram mỗi bữa ăn).

5 Viện Dinh dưỡng Quốc gia. (2016). Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam. Bộ Y tế. (Nguồn cung cấp các số liệu định lượng: mức protein tối thiểu 1,13 gram/kg thể trọng, mức năng lượng từ đạm chiếm 13-20% và tỷ lệ đạm động vật chiếm 30-35%)

---------------------------------------------------------------------------

Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về việc bổ sung protein hoặc cần kiểm tra xem chế độ ăn uống hiện tại của mình đã hợp lý chưa, hãy liên hệ ngay với chúng tôi. Đội ngũ dược sĩ chuyên môn của nhà thuốc luôn trực tiếp giải đáp và tư vấn chi tiết dựa trên tình trạng sức khỏe thực tế của từng cá nhân. Bạn có thể để lại bình luận bên dưới bài viết, gọi điện thoại qua đường dây nóng hoặc đến trực tiếp nhà thuốc để được hỗ trợ. Xin chân thành cảm ơn bạn đã quan tâm và dành thời gian theo dõi bài viết.